مفاصل - ضروری برای یک زندگی فعال


حرکت ترکیبی

قرار گرفتن بدن در حالت درست، راه رفتن، ایستادن، در دست گرفتن اشیاء و حرکات دیگر بدن بدون غضروف ها، استخوان ها، ماهیچه ها و مفاصل ممکن نیست. این اعضاء به همراه یکدیگر، دستکاه حرکتی بدن ما را می سازند که از عهده ی طیف وسیعی از حرکات و وظایف برآمده و باعث می شوند ما به آسانی قادر به حرکت باشیم.

 

جذب موثر

مفاصل بخش های ارتباطی متحرک بین دو استخوان هستند. برای اینکه دو سطح مفصل در هنگام حرکت بر هم سائیده نشوند، با یک لایه محافظ نرم غضروفی پوشیده شده است. این غضروف مفصلی بسته به نوع مفصل، حدود ۱ تا ۵ میلی متر  ضخامت دارد. وجود مفصل و  ویژگی جذب آب غضروف ها باعث می شود عملکردی مانند یک فنر ارتجاعی داشته باشد که ضربه های ناگهانی را کاهش داده و فشار وارد آمده را گرفته و بطور مساوی در سطح استخوان پخش می کند.

لازم است توجه داشته باشید چون تعداد کمی سلول در بافت غضروف  وجود دارد، متابولیسم و پروسه ی بازسازی و تشکیل غضروف جدید بسیار کند و آهسته است.

 

نرم و روان دویدن

همانند لولاها، مفاصل نیز به روان کننده نیاز دارند تا در هنگام حرکت از سائیده شدن به یکدیگر جلوگیری کنند. این روان کننده ی مفاصل، که مایع مفصلی (مایع سینوویال) نامیده می شود، بوسیله ی غشاء سینوویال تولید می گردد. وطیفه ی  مایع سینوویال محافظت از غضروف توسط مواد مغذی مهم و حذف محصولات نهایی ( همان اکسید کننده ها ) متابولیسم است. ترکیب روان کننده ی مفاصل به طور عمده شامل هیالورونیک اسید، پروتئین ها، قند و آب است.

 

تحرک داشتن

برای اینکه بتوان در دراز مدت از ورزش لذت برد می بایست از سلامت ماندن اعضای بدن بویژه استخوان ها، غضروف ها و مفاصلمان مطمئن شویم:

با انجام تمرینات ورزشی سبک، عضلات تقویت شده، فشار کمتری به غضروف ها وارد می شود و استحکام استخوان ها افزایش می یابد. همچنین آمادگی جسمانی و تناسب بدن را حفظ می کند که به نوبه ی خود تاثیر مثبتی بر روی سرحال بودن و احساس سلامتی دارد.

arthrose_grafik04

دیاگرام شماتیک از یک مفصل طبیعی

 

مواد غذایی سالم برای مفاصل سالم

یک برنامه ی غذایی متعادل سبب می شود مواد مغذی مورد نیاز تامین شده و در نتیجه کمک می کند استخوان ها و غضروف ها فعال و سالم باقی بمانند. اگر برنامه ی غذایی غنی از ویتامین C، ویتامین D، ویتامین K و کلسیم باشد برای استخوان و غضروف بسیار خوب است. ویتامین C به تشکیل کلاژن طبیعی که برای عملکرد درست غضروف ها و استخوان ها لازم است، کمک می کند. کلسیم برای استحکام طبیعی استخوان ها ضروری است. ویتامین D، ویتامین K و همچنین روی و منگنز هم به سلامت ماندن استخوانها کمک می کنند.

 

مواد مغذی مهم برای مفاصل

برخی ترکیبات تشکیل دهنده ی غضروف مانند: گلوکوزامین سولفات، کندرویتین سولفات، هیالورونیک اسید و کلاژن از اهمیت ویژه ای برخوردارند. آنها در بافت طبیعی غضروف و در مایع مفصلی وجود دارند، و در متابولیسم غضروف ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند. به عنوان مثال :گلوکوزامین یک قند آمینه است که در بدن در هیالورونیک اسید پیدا می شود. از ترکیبات مهم دیگر در شبکه غضروف،  کندرویتین سولفات است. مایع مفصلی حاوی مقدار زیادی هیالورونیک اسید (مولکولی با زنجیره بلند) است.

 

چگونه مواد مغذی وارد مفاصل می شوند؟

ازآنجاییکه غضروف به سیستم گردش خون مرتبط نیست، مواد مغذی را از طریق مایع مفصلی (مایع سینوویال) که در فضای داخلی بین دو سطح مفصل قرار دارد، دریافت می کند. در این فرایند، زمانی که غضروف تحت فشار است، مانند یک اسفنج فشرده است و هنگامی که این فشار برداشته می شود، مایع مفصلی سرشار از مواد مغذی توسط غضروف جذب می شود. بنابراین جابجایی منظم بین انجام حرکاتی که باعث فشار آمدن بر روی مفصل می شود و رها کردن آن و یک برنامه غذایی که مقدار کافی از مواد مغذی را تامین می کند، به سلامت ماندن غضروف ها کمک می کند.

 

توصیه کلی: ورزش همراه با فشار کم و کنترل شده بر روی مفاصل

فعالیت بدنی متعادل برای سلامت ماندن غضروف مناسب تر از ورزش هایی است که شامل فشار شدید و یا پریدن، چرخیدن های پر انرژی و یا تغییرات سریع در جهت است. حرکات نرم بدون صرف نیروی زیاد، بطوریکه مفاصل بطور یکسان در جهت های مختلف حرکت کند، برای مفاصل ایده آل هستند.